Πέμπτη, Σεπτέμβριος 21, 2017
   
Text Size
logo
 

Αντισυλληπτικές επιλογές ατόμων ή και ζευγαριών με HIV λοίμωξη

Κάπνισμα και καρκίνος (Η επίπτωση του καπνίσματος στον καρκίνο του μαστού)
Μαμμάς Κ.Σ., Μπακαλιάνου Κ.
Είναι κοινός τόπος ότι το κάπνισμα έχει συσχετισθεί περισσότερο με τα οξέα νοσήματα όπως αυτό του εμφράγματος του μυοκαρδίου. Ωστόσο, η πιο θανατηφόρα επίπτωσή του είναι ο "ΚΑΡΚΙΝΟΣ". Πράγματι, όλες οι λίστες πρόληψης από κακοήθη νοσήματα, όλων των οργάνων του ανθρώπινου σώματος, περιλαμβάνουν το κάπνισμα ως μία ισχυρή, ή πιο ήπια καρκινογόνο αιτία. Στην πρώτη περίπτωση ανήκει ο πνεύμονας, ενώ στη δεύτερη ο μαστός και ο τράχηλος της μήτρας. Η θνητότητα από τον καρκίνο του πνεύμονα είναι περίπου 23 φορές υψηλότερη σε άντρες καπνιστές και 13 φορές υψηλότερη σε γυναίκες καπνίστριες, συγκριτικά με τους μη καπνιστές, άντρες και γυναίκες αντίστοιχα. Πράγματι, το κάπνισμα θεωρείται υπεύθυνο για το 30% των θανάτων στις ΗΠΑ. Επίσης, ο καπνός είναι υπεύθυνος για 1 στους 5 θανάτους στην ίδια χώρα.
Από τις επιστημονικές έρευνες πολλών ετών έχει, πλέον, διαπιστωθεί η αιτιολογική σχέση του καπνίσματος και του καρκίνου των πνευμόνων, της στοματικής κοιλότητας, των ρινικών κοιλοτήτων, του λάρυγγα, του οισοφάγου, του στομάχου, του παγκρέατος, του τραχήλου της μήτρας, των νεφρών, της ουροδόχου κύστης και της μυελοειδούς λευχαιμίας. Το κάπνισμα συμπεριλαμβάνεται ως αιτία και στον καρκίνο του μαστού χωρίς, όμως, να έχει αποδειχθεί ως σήμερα ισχυρή αιτιολογική τους σχέση.
Πολύ περισσότερο, είναι ανάγκη να υπογραμμιστεί ο δυσμενής ρόλος του καπνίσματος στη μετεγχειρητική πορεία των χειρουργικών ασθενών. Πράγματι, κάθε χειρουργική επέμβαση, ιδιαίτερα των μείζονων, είναι υποκείμενη σε αποτυχία ή σε επιβάρυνση από σειρά επιπλοκών, λόγω του καπνίσματος. Ας αναφέρουμε την απόφαση των Βρεττανών Χειρουργών στη δεκαετία του '90, να μην εκτελουν προγραμματισμένες χειρουργικές επεμβάσεις σε ασθενείς, που δεν διέκοπταν, προεγχειρητικά, το κάπνισμα. Όσον αφορά στο παθητικό κάπνισμα, η αμερικανίδα χειρουργός Richard Carmona δημοσίευσε τα αποτελέσματα ερευνών σε μία αναθεωρημένη έκθεση περί του παθητικού καπνίσματος το 2007. Σύμφωνα με αυτή, το παθητικό κάπνισμα αποτελεί επικίνδυνη απειλή για την υγεία. Η έκθεση ανέφερε ότι το παθητικό κάπνισμα αύξανε, το κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του πνεύμονα κατά 20-30%, στους μη καπνιστές, ενώ άλλαζε την κατάσταση του καρδιαγγειακού τους, κατά 25-30%.
Τα παιδιά ήταν ιδιαίτερα επιρρεπή στις συνέπειες του παθητικού καπνίσματος!
Υπολογίστηκε ότι κάθε χρόνο πεθαίνουν στις ΗΠΑ 430 νεογνά εξαιτίας του παθητικού καπνίσματος λόγω του σύνδρομο αιφνιδίου θανάτου. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αναφέρεται ότι 650.000 θάνατοι/έτος σύνδεονται με το κάπνισμα, ενώ το κόστος της χρήσης του ανέρχεται σε 100 δισεκατομμύρια ευρώ ανά έτος.
Στην πατρίδα μας καταγράφεται μία παγκόσμια πρωτοτυπία, αφού οι Έλληνες θεωρούνται οι πιο φανατικοί καπνιστές με ετήσια κατανάλωση κατ’ άτομο, τα 3.000 τσιγάρα ετησίως. Επίσης, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανέδειξε το 2007, τις Ελληνίδες ως παγκόσμιες πρωταθλήτριες στο κάπνισμα, με ποσοστό 31,3%. Αναφέρεται ότι ανάμεσα στους καπνιστές και των δύο φύλων στη χώρα μας, το 44,6% είναι γυναίκες και το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών (33,4%) έχει ηλικία από 30-44 ετών.
Τέλος, εκτιμάται ότι στη χώρα μας 15.000 θάνατοι ετησίως, οφείλονται σε νοσήματα που συνδέονται με το κάπνισμα, ενώ δεν έχει ακόμα ερευνηθεί το σύνολο των νοσημάτων. Δεδομένου ότι μόνο το 29% των καπνιστών έχει χρησιμοποιήσει βοηθήματα διακοπής του καπνίσματος, παρότι το 55%, του συνόλου των καπνιστών, θεωρεί ότι μπορεί να διακόψει το κάπνισμα χωρίς αυτά, στον παρακάτω πίνακα παρατίθενται τα οφέλη των καπνιστών που διακόπτουν το κάπνισμα με βάση το χρόνο διακοπής του (American Cancer Society).
Χρόνος Διακοπής και αναμενόμενο όφελος
20 λεπτά: Η αρτηριακή πίεση μειώνεται στα επίπεδα κοντά σε εκείνα πριν το τελευταίο τσιγάρο.
Η θερμοκρασία των χεριών και των ποδιών αυξάνεται και κυμαίνεται κοντά στη φυσιολογική.
8 ώρες: Τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα στο αίμα μειώνεται στα φυσιολογικά επίπεδα.
24 ώρες: Η πιθανότητα για έμφραγμα μειώνεται στα φυσιολογικά αναμενόμενα επίπεδα.
2 εβδομάδες: Η κυκλοφορία του αίματος βελτιώνεται,
ως 3 μήνες: Η πνευμονική λειτουργία αυξάνεται κατά 30%.
1-9 μήνες: Ο βήχας, η ρινική συμφόρηση, η κόπωση, και η ελαφρά δύσπνοια μειώνονται.
Οι λάχνες επανακτούν τη φυσιολογική τους λειτουργία στους πνεύμονες και αυξάνουν τη δυνατότητα κατακράτησης της βλέννης, κάθαρσης των πνευμόνων και μείωσης της πιθανότητας λοίμωξης.
1 έχος: Η πιθανότητα εμφράγματος μειώνεται στο 50% του αντίστοιχου των καπνιστών.
5 έτος: Η πιθανότητα αγγειακού εγκεφαλικού μειώνεται στην αντίστοιχη ενός μη καπνιστού σε 5-15 χρόνια.
10 έτη: Η συχνότητα θανάτου από καρκίνο του πνεύμονα μειώνεται στο 50% εκείνης των καπνιστών που δεν έχουν διακόψει.
Η πιθανότητα καρκίνου του στόματος, του λάρυγγα, του οισοφάγου, της ουροδόχου κύστης, του νεφρού, και του παγκρέατος μειώνεται.
15 έτη: Η πιθανότητα στεφανιαίας νόσου είναι η ίδια με αυτή ενός μη καπνιστού.
Πηγή: Κ.Σ. Μαμμάς, «Κάπνισμα και Καρκίνος (η επίπτωση του καπνίσματος στον καρκίνο του μαστού)», Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος 31/5/2009, ΑΟΝΑ «Ο Άγιος Σάββας».
Μπακαλιάνου Κ., Παλτόγλου Γ.

banner_OIKOGENEIAKOS
 
Η HIV λοίμωξη αποτελεί μια σύγχρονη μάστιγα, αφού θεωρείται ότι το 0,5% του πληθυσμού της γης είναι φορείς του ιού.
 
Οι φορείς αυτοί ανήκουν σε πολύ μεγάλο ποσοστό σε γόνιμες ηλικίες ενώ το προσδόκιμο επιβίωσής τους, αλλά και η ποιότητα ζωής τους έχει αυξηθεί σημαντικά με τις νεότερες αντιικές θεραπείες. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι το προσδόκιμο επιβίωσης των ατόμων με HIV λοίμωξη υπό θεραπεία είναι συγκρίσιμο με το προσδόκιμο επιβίωσης ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2.
 
Η στενή συσχέτιση μεταξύ της μόλυνσης με τον ιό και της σεξουαλικής πράξης καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη και περίπλοκη την επιλογή της κατάλληλης αντισυλληπτικής μεθόδου, σε άτομα που έχουν μολυνθεί ή ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου μόλυνσης. Πρέπει να αναφερθεί πως η πιθανότητα μόλυνσης είναι 0,3% μετά από μια συνουσία χωρίς προφυλάξεις (100 φορές λιγότερο από τον ιό της ηπατίτιδας Β), ενώ η πιθανότητα κάθετης μετάδοσης (από την μητέρα στο έμβρυο) είναι 30 με 40% χωρίς να έχει προηγηθεί κάποια θεραπεία της μητέρας και 1 με 2% (στοιχεία μόνο από ανεπτυγμένες χώρες). Από τα νεογνά που θα μολυνθούν το 50% μόνο θα ζήσει πέρα από τα 9 του έτη. Άρα η μόλυνση με τον ιό HIV δημιουργεί περισσότερα προβλήματα σε μια κύηση, κάτι που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τον οικογενειακό προγραμματισμό. Η HIV λοίμωξη καθεαυτή δεν επηρεάζει την γονιμότητα, σε αντίθεση με τις πιθανές δευτερογενείς λοιμώξεις. Η κύηση δεν επηρεάζει την φυσική πορεία της νόσου. Κάθε αντισυλληπτική μέθοδος ενέχει κινδύνους για τον ασθενή με HIV λοίμωξη. Ο θηλασμός απαγορεύεται σε γυναίκες με HIV λοίμωξη, λόγω του υψηλου ποσοστού κάθετης μετάδοσης, συνεπώς και η φυσική αντισυλληπτική μέθοδος θηλασμού αποκλείεται. Οι ορμονικές μέθοδοι έχουν ενοχοποιηθεί αφενός ότι έπιταχύνουν την πρόοδο της νόσου, επειδή αλληλεπιδρούν με την αντιική αγωγή, αφετέρου επειδή επάγουν ιστολογικές.μεταβολές του γεννητικρύ συστήματος, όπως το τραχηλικό εκτρόπιο ή τη λέπτυνση του επιθηλίου του αιδοίου, παράγοντες οι οποίοι ευνοούν τη μετάδοση του ιού. Παρόμοια οι σπερματοκτόνες ουσίες μπορούν να προκαλέσουν επικίνδυνες για τη μετάδοση του ιού εξελκώσεις του αιδοιικού τοιχώματος. Τα ενδομήτρια σπειράματα (lUDs) δεν αυξάνουν τον κίνδυνο μετάδοσης, παρά την αύξηση της κολπικής αιμόρροιας, ενώ ακόμα και το αποτελεσματικό ανδρικό προφυλακτικό (WHO category 1) θεωρείται πως μπορεί να αυξάνει το στίγμα της μεταδοτικότητας, οπότε η άρνηση χρήσης του να οδηγήσει σε υψηλά ποσοστά ανεπιθύμητης κύησης. Οι σύγχρονες μελέτες καταδεικνύουν πως όλες οι μέθοδοι οικογενειακού προγραμματισμού μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τα άτομα με HIV λοίμωξη.
 
Τα άτομα με HIV λοίμωξη ακόμα επιθυμούν να αναπαραχθούν και πρέπει να τους γίνονται γνωστές οι ασφαλέστερες δυνατότητες που έχουν. Τα προγράμματα οικογενειακού προγραμματισμού όχι μόνο πρέπει να διευρυνθούν ώστε να συμπεριλάβουν τη διαχείριση της HIV λοίμωξης αλλά και να οργανώνουν υποστηρικτικά προγράμματα ώστε να διασφαλίζεται κατά το δυνατόν η σεξουαλική υγεία για τα ζευγάρια με HIV λοίμωξη. Η συνισταμένη των παραμέτρων: 1. Ιογενής λοίμωξη, 2. Αντισύλληψη και 3. Οικογενειακός προγραμματισμός πρέπει να αποτελεί τον στόχο της παρέμβασης στα ζευγάρια με HIV λοίμωξη.
  
Πρέπει βέβαια να λάβει κανείς υπόψη τις τεράστιες διαφορές μεταξύ ανεπτυγμένου και αναπτυσσόμενου κόσμου, όσον αφορά τις δυνατότητες που μπορούν να προσφερθούν στα ζευγάρια. Είναι χαρακτηριστικό πως η πιθανότητα κάθετης μετάδοσης μπορεί να ελαττωθεί στο 0,1 με 0,2% με κατάλληλη διαχείριση και προγραμματισμό της συνουσίας, αρκετά υψηλά ποσοστά για το Ευρωπαϊκό περιβάλλον. Τεχνικές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνες ή σε συνδυασμό είναι οι τεχνικές έκπλυσης σπέρματος και σπερματέγχυσης (ο φορέας είναι ο άντρας/δεν ανευρίσκεται ο ιός στα σπερματοζωάρια) και οι τεχνικές IVF/ICSI. Τέτοιες δυνατότητες δυστυχώς είναι δυνατόν να παρασχεθούν μόνο σε πολύ μικρό αριθμό ζευγαριών με ΗIV λοίμωξη παγκοσμίως.

  
* Το παρόν άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Τα νέα του Οικογενειακού Προγραμματισμού» .
bannersimplereverse_OIKOGENEIAKOS
GreekEnglish (United Kingdom)

.